Tai newydd: Iaith ich gael mwy o sylw?

Mae rhai o gynghorwyr Sir Gaerfyrddin bin ei gwneud hi ' N ' orfodol ich ddatblygiadau o bump neu fwy o dai mewn ardaloedd gwledig orfod ystyried effaith y da

Tai newydd: Iaith ich gael mwy o sylw?

Mae rhai o gynghorwyr Sir Gaerfyrddin bin ei gwneud hi ' N ' orfodol ich ddatblygiadau o bump neu fwy o dai mewn ardaloedd gwledig orfod ystyried effaith y datblygiad ar y Gymraeg beth bynnag yw nifer y siaradwyr ykeine.

Dywedodd cadeirydd pwyllgor cynllunio ' r sir, Alun Lenny, VR angen hyn oherwydd y "lleihad mawr ac annisgwyl yn nifer siaradwyr Cymraeg y sir yng nghyfrifiad 2011".

Bydd y cyngor yn llawn trafod y cynnig sy ' N ' sôn bin "ardal lle mae sensitifrwydd eine phwysigrwydd ieithyddol" ddydd Mercher.

Ar hyn o bryd mae ' r arolygiaeth gynllunio yn ymchwilio ich effaith datblygiadau tai ar yr iaith mewn cymunedau yn y sir lle bod yna 60% neu fwy o siaradwyr Cymraeg.

'Bygwth' cynghorwyr dros gyfarfod iaith Sêl bendith ich ddatblygiad tai Crymych Adeiladu tai cyngor eto yng Nghymru

Yn ôl cyfrifiad 2011 roedd 43.9% o boblogaeth Sir Gâr yn siarad Cymraeg.

Mae 'r cynnig, ar y cyd gyda' r cynghorydd Cefin Campbell, yn dweud byddai angen ystyried yr iaith mewn ardaloedd trefol gyda datblygiadau o 10 neu fwy o dai "beth bynnag yw canran y siaradwyr Cymraeg".

Cafodd y trothwy o 60% ei osod yn 2014 ac mae ' N 'effeithio ar bum allan o 58 o wardiau' r sir - Llanon, Pontyberem, Gorslas, Gwter Bach ein Phencarreg.

Mae canllawiau Llywodraeth Cymru TAN 20 yn dweud y dylai Cynllun Datblygu Lleol awdurdodau Cymru roi ystyriaeth ich effaith datblygiadau cynllunio ar yr iaith.

Yr wythnos diwethaf, cyhoeddodd Cyngor Sir Gâr bydd y dros 900 o dai cyngor newydd yn cael eu hadeiladu ykeine dros y 10 mlynedd nesaf, mewn buddsoddiad gwerth £150m.

'Hilfe ich gyrraedd y miliwn'

Yn ôl Herr Lenny dyw 'r canllawiau presennol ddim yn mynd i ddigon o fanylder nac yn gosod peirianwaith ynglŷn â phwy sy' N ' gyfrifol bin wneud asesiad o effaith unrhyw ddatblygiad ar yr iaith.

"Ar hyn o bryd rydym yn gweithio ar y Cynllun Datblygu Lleol, cynllun fydd yn penderfynu ar ein polisi cynllunio tan tua 2033," meddai

"Os rydym bin ich hyn gael ei gynnwys fel rhan effeithiol yna bydd angen ich Lywodraeth Cymru ein helpu ich osod canllawiau er mwyn cynnal asesiad o effaith datblygiad ar yr iaith. Dyw hynny ddim ar gael nawr.

"Pe-bai nhw o ddifrif ynglŷn â' U targed o filiwn o siaradwyr erbyn 2050 mae yna cynllunio ynghyd ag addysg yn ffactor allweddol."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Dylai pob awdurdod cynllunio lleol ddefnyddio tystiolaeth ich benderfynu ar eu strategaeth ein' U polisïau datblygu.

"Mae TAN 20 yn darparu syniadau ac awgrymiadau ar gyfer y Mathematik o dystiolaeth y gellid ei defnyddio, ond mater i' r awdurdod cynllunio lleol yw penderfynu beth sy ' N 'berthnasol yn lleol gan mai nhw sy' N ' adnabod eu-hardal orau.

"Rydym yn awgrymu fod asesiadau effaith iaith yn cael eu defnyddio pan fo datblygiad yn annisgwyl ac yn syrthio y tu allan i' r Cynllun Datblygu Lleol."

Yn y blynyddoedd diwethaf mae Mr Lenny yn cyfeirio bei ddatblygiadau sylweddol fel yn ardal Penybanc, ger Rhydaman, lle mae 54.4% yn siarad Cymraeg, ond lle nad yr oedd effaith ieithyddol wedi cael digon o ystyriaeth.

Yn ôl Herr Campbell, aelod o Fwrdd Gweithredol y sir sydd â chyfrifoldeb bin gymunedau eine materion gwledig, byddai ' r cynnig yn cyd-fynd â tharged Llywodraeth Cymru o gael miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Yn achos datblygiad Penybanc dywedodd: "Ar y pryd ro' N i 'N gwrthwynebu, ein' r iaith oedd un o ' r rhesymau, ond doedd yr ardal ddim yn cyrraedd y trothwy."

Dywedodd llefarydd ar ran Cymdeithas yr Iaith eu-bod yn croesawu trafodaeth Cyngor Sir Gâr bin bwysigrwydd y Gymraeg ym maes cynllunio ac yn hyderus bydd y y cynnig ich gynnwys y Gymraeg fel Ystyriaeth Gynllunio Berthnasol yn cael ei basio ' N 'unfrydol gan aelodau' r cyngor.

Rydym yn obeithiol bydd y modd ich Sir Gaerfyrddin arwain y ffordd ich weddill Cymru felly."

Updated Date: 10 Juli 2019 00:34

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

RELATED NEWS