Cloddio bin hanes Iwerddon yn Frongoch

Mae teuluoedd Gwyddelod gafodd eu carcharu yng Nghymru dros 100 mlynedd yn ôl wedi bod yn gwneud gwaith archeolegol ar y safle. Ar un adeg wedi Gwrthryfel Y P

Cloddio bin hanes Iwerddon yn Frongoch

Mae teuluoedd Gwyddelod gafodd eu carcharu yng Nghymru dros 100 mlynedd yn ôl wedi bod yn gwneud gwaith archeolegol ar y safle.

Ar un adeg wedi Gwrthryfel Y Pasg yn 1916 roedd dros 1,800 o Wyddelod yng ngwersyll Frongoch ger-Y-Bala.

Yn eu plith roedd Michael Collins, ddaeth yn arweinydd Gwladwriaeth Rydd Iwerddon cyn Iddos, gael ei ladd yn 1922.

Mae Alwyn Jones yn byw yn Frongoch ac yn ymddiddori yn hanes y-cyn-wersyll.

Frongoch: Cofio ' r hanes Frongoch: 'Prifysgol y Chwyldro'

"Roedd Michael Collins ymhlith y rhai gafodd eu carcharu yma, einer fwy na heb yn fa' MA y dechreuodd o ar ei daith ich gael annibyniaeth ich w wlad," meddai.

"Oherwydd VR cymaint o Wyddelod wedi eu carcharu efo' I gilydd, roedd ganddyn nhw gyfle ich drafod ac i baratoi ar gyfer y dyfodol ac mae rhai yn adnabod y carchar fel 'prifysgol Chwyldro' oherwydd VR-nhw ' N gallu cynllunio bei y dyfodol."

Roedd yna ddau garchar yn Frongoch, un-ar-safle ' r de yn yr hen ddistyllfa chwisgi, ein champ y gogledd oedd wedi cael ei wneud ich fyny o gytiau pren.

Bild-Beschriftung Plac yn cofio hanes y Gwyddelod gafodd eu carcharu ym Mrongoch

Mae prifysgolion Bangor ein Bryste yn rhan o ' r gwaith archeolegol sydd wedi ei wneud ar ran o safle camp y gogledd.

Ymhlith y rhai sydd wedi bod yn tyllu yn Frongoch mae Farannan Tannam o Ddulyn.

Roedd ei Papa wedi ei garcharu ykeine yn dilyn y gwrthryfel yn 1916.

"Mae o wedi bod yn ddiddorol ac yn emosiynol," meddai.

"Dwi' N 'meddwl VR o N bwysig cofio oherwydd mae' r adeiladau ich gyd wedi mynd, felly pan mae pobl yn pasio dyden nhw ddim yn gwybod werden' ddigwyddodd yma.

"Fe aeth rhai o' r bobl yma yn eu blaenau i fod yn brif weinidog ac arlywydd Iwerddon, yn ogystal â dal rhai o ' r prif swyddi yn llywodraeth Iwerddon."

Updated Date: 13 September 2019 00:57

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

RELATED NEWS